Przez dziesięciolecia uważano go jedynie za dużą odmianę norweskiego elkhunda. Dopiero w 1946 roku jämthund został uznany za odrębną rasę, choć psy tego typu towarzyszą ludziom na północy Szwecji od początku osadnictwa w tym regionie.
| FCI | Grupa 5 (szpice i psy w typie pierwotnym), sekcja 2 Nordyckie psy myśliwskie, wzorzec nr 42, próby pracy tylko w krajach nordyckich (Szwecja, Norwegia, Finlandia) |
|---|---|
| Kraj pochodzenia | Szwecja |
| Wysokość w kłębie | Psy 57 do 65 cm (idealnie 61 cm), suki 52 do 60 cm (idealnie 56 cm); inne wymiary dyskwalifikują |
| Masa ciała | nieokreślona we wzorcu FCI |
| Długość życia | nie znaleziono wiarygodnych danych z badań (brak informacji) |
| Sierść | włos okrywowy dość przylegający, ale nie płaski; podszerstek krótki, miękki i jasny, najlepiej kremowy |
| Umaszczenie według wzorca | jaśniejsze lub ciemniejsze szare z jasnoszarymi lub kremowymi znaczeniami po bokach kufy, na policzkach, gardle, klatce piersiowej, brzuchu, kończynach i pod ogonem |
Większy od norweskiego kuzyna
Wzorzec wyjaśnia przyczynę późnego uznania: mniejszego norweskiego elkhunda i jämthunda długo uważano za tę samą rasę. FCI ostatecznie uznała go w 1954 roku. Wzorzec opisuje dużego, mocnego szpica o prostokątnej sylwetce, który nie powinien sprawiać wrażenia ani wydłużonego, ani ciężkiego.
Jego zadanie: osaczyć i zatrzymać
Przede wszystkim łosie, a także niedźwiedzie, dziki i rysie. Pies ma osaczać zwierzynę i zatrzymywać ją w miejscu, często przez długi czas, co wymaga wielkiej siły i wytrzymałości. W charakterze wzorzec oczekuje rzadkiego połączenia: odwagi i energii, ale także opanowania i spokoju.
Codzienność z łowcą grubej zwierzyny
Jämthund, który nie może polować, potrzebuje długich wypraw przez lasy i pola, tropienia lub sportów zaprzęgowych. Puszczanie go luzem w okolicy pełnej zwierzyny jest ryzykowne, a długa linka daje mu przestrzeń do ruchu. Przy wysokości w kłębie przekraczającej 60 centymetrów nie nadaje się do małego mieszkania w mieście.
Szarość z kremowymi znaczeniami
Krótki włos na głowie i kończynach, dłuższy na szyi, klatce piersiowej, ogonie i udach, a pod nim jasny podszerstek. Zwykle wystarcza szczotkowanie raz w tygodniu, podczas linienia częściej. Ciemny, sadzowy nalot na sierści lub biały krawat na gardle są uznawane za wady.
Suki i cukrzyca
Nie ma danych liczbowych o długości życia, McMillan et al. nie uwzględniają tej rasy. Udokumentowano natomiast problem cukrzycy: w szwedzkiej kohorcie ubezpieczeniowej obejmującej 182.087 psów jämthundy należały do ras z najwyższą częstością cukrzycy, a chorowały niemal wyłącznie suki (Fall et al. 2007). Kolejne badanie 84 niekastrowanych suk wskazuje na podatność rasy na cukrzycę związaną z progesteronem po cieczce (Strage et al. 2014). W Norwegii 94 procent z 40 chorych jämthundów stanowiły suki (Ringstad et al. 2022). Szwedzka seria przypadków opisała dziewięć jämthundów z postępującym zwyrodnieniem siatkówki; znany gen prcd wykluczono jako przyczynę (Hertil et al. 2010). U suki po cieczce zwracaj uwagę na pragnienie i pytaj o wyniki badań oczu rodziców.
Pasuje do
myśliwych lub osób, które spędzają dużo czasu w terenie, mają doświadczenie z samodzielnymi psami i mogą zapewnić im przestrzeń.
Lepiej zrezygnuj, jeśli
szukasz pierwszego psa, masz mało czasu na ruch lub chcesz psa, który oprze się każdemu zapachowi zwierzyny.
Kolejnego szpica polującego na łosie przedstawia wpis o karelskim psie na niedźwiedzie. Czy pies o tak silnym instynkcie łowieckim pasuje do Ciebie, pokaże Quiz ras: Jaki pies do mnie pasuje?, a szerzej pomoże Ci „Welcher Hund passt WIRKLICH zu dir?” (książka w języku niemieckim). Na początek życia ze szczeniakiem jest bezpłatny Pakiet startowy dla szczeniaka. Jego szara głowa z kremowymi znaczeniami pasuje na okładkę magazynu na płótnie lub do portretów psów.
Czytaj dalej
- Siberian husky: dlaczego tak wiele trafia do schronisk w wieku dwóch lat
- Jesienne linienie u psa i kota: co jest normalne, a co nie
- Zostawianie psa samego: jak nauczyć go tego bez dramatu (krok po kroku)
Źródła, dostęp 20.10.2026: wzorzec FCI nr 42 Jämthund (szwedzki pies na łosie) (fci.be, wersja niemiecka z 15.04.2020); McMillan KM et al., Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death, Scientific Reports 2024 (rasa nieuwzględniona); Fall T et al., Diabetes mellitus in a population of 180,000 insured dogs, Journal of Veterinary Internal Medicine 2007; Strage EM et al., Relationship among insulin resistance, growth hormone, and insulin-like growth factor I concentrations in diestrous Swedish Elkhounds, Journal of Veterinary Internal Medicine 2014; Ringstad NK et al., Breed distributions for diabetes mellitus and hypothyroidism in Norwegian dogs, Canine Medicine and Genetics 2022; Hertil E et al., Retinal degeneration in nine Swedish Jämthund dogs, Veterinary Ophthalmology 2010.
Linki do naszych książek są linkami partnerskimi. Kupując za ich pośrednictwem, wspierasz nas bez dodatkowych kosztów dla siebie.
