In zijn thuisland heet hij aaphond. De FCI-standaard noemt die bijnaam zelf en verklaart hem vanuit zijn aapachtige uiterlijk en gedrag: baard, snor en wenkbrauwen omlijsten een gezicht dat voortdurend ergens commentaar op lijkt te hebben. Deze hond werkte op de uitgestrekte vlakten van de Alentejo, met vrijwel alles wat daar hoeven heeft.
| FCI | Groep 1 (herdershonden en veedrijvers), sectie 1 herdershonden, standaard nr. 93 Cão da Serra de Aires (Portugese herdershond), zonder werkproef |
|---|---|
| Land van oorsprong | Portugal |
| Grootte (schofthoogte) | reuen 45 tot 55 cm, teven 42 tot 52 cm |
| Gewicht | reuen en teven 17 tot 27 kg |
| Levensverwachting | geen betrouwbaar onderzoekscijfer gevonden (niet beschikbaar) |
| Vacht | lang, recht of licht golvend, enigszins hard en geitenhaarachtig, met baard, snor en wenkbrauwen; zonder ondervacht |
| Kleuren volgens de standaard | geel, bruin, grijs, tan en wolfsgrijs, telkens licht, middeldonker of donker, en zwart, met meer of minder roodbruine aftekeningen; geen witte vlekken behalve een klein borstvlekje |
Schapen, geiten, paarden en varkens
Volgens de standaard bewaakt en leidt de Portugese herdershond (Cão da Serra de Aires) in de Alentejo alle kudden: schapen, geiten, runderen, paarden en varkens. Hij geldt als sober, sterk en zeer volhardend. De FCI erkende hem definitief op 16.11.1954. Een genoomonderzoek beschrijft hem als het enige herdershondenras van de Iberische laaglanden; zijn verwanten uit de bergen zijn de Pyreneese herdershond en de Catalaanse herdershond. Hij deelt genetisch materiaal met de Rafeiro do Alentejo, die vaak dezelfde kudden beschermde (Blaschikoff et al. 2026).
Een hoofd dat meedenkt
Uitzonderlijk intelligent en zeer levendig, trouw toegewijd aan de herder en de kudde, wat schuw tegenover vreemden en ’s nachts waakzaam: zo beschrijft de standaard hem. Hij werd gewaardeerd omdat hij kudden handig bijeenhoudt en weglopers terughaalt. Thuis merkt hij alles op en laat hij graag van zich horen. Laat hem al vroeg op een rustige manier wennen aan bezoek en onbekende plekken, zodat schuwheid geen onzekerheid wordt.
Werken met plezier
Volgens de standaard heeft hij plezier in zijn werk, en tegenwoordig geldt hij daarin ook als een uitstekende sport- en waakhond. Plan dagelijks lange wandelingen en taken voor zijn hoofd: schapendrijven, agility, obedience of zoekspelletjes. Een tuin alleen houdt hem niet bezig.
Geitenhaar zonder ondervacht
Het lange, enigszins harde haar groeit dicht over het hele lichaam, zelfs tussen de tenen, maar zonder wollige ondervacht. Eén keer per week grondig doorkammen is meestal genoeg om knopen te voorkomen. In de baard blijven graag voerresten en klissen hangen; na de wandeling is een korte controle zinvol.
Weinig honden, weinig gegevens
Voor de levensverwachting is er geen betrouwbaar onderzoekscijfer. In een Portugees onderzoek droeg geen van tien geteste honden de MDR1-mutatie, die bij veel herdershonden medicijnen gevaarlijk maakt. De auteurs benadrukken dat tien dieren te weinig zijn om de mutatie voor het ras uit te sluiten (Barroso et al. 2022). Voor 2017 noemen zij 81 geregistreerde honden in Portugal. Genetisch behoorde hij met een inteeltwaarde van 0,18 tot de sterkst ingeteelde Portugese rassen (Blaschikoff et al. 2026). Vraag daarom naar de verwantschap tussen de ouderdieren en naar röntgenuitslagen van de heupen.
Bij jou is hij op zijn plek als
je een middelgrote, weerbestendige hond met humor zoekt, graag buiten bent en zin hebt om samen te trainen. Ervaring met herdershonden helpt, maar is geen vereiste als je bereid bent een goede hondenschool te bezoeken.
Wanneer een andere hond beter past
Als de hond veel uren alleen blijft, er voortdurend andere gasten in huis komen of je een hond zoekt die ’s nachts niets meldt.
Of een bebaarde herdershond in je dagelijks leven past, ontdek je met de Rassenquiz ; uitgebreidere hulp vind je in het boek ‘Welcher Hund passt WIRKLICH zu dir?’ (boek in het Duits). Voor de eerste weken met je puppy is er het gratis Puppystartpakket. Ligt je aaphond al op de bank, dan maken we van je foto een van onze hondenportretten, ook als magazinecover op canvas.
Lees verder
- Bordercollie: als de slimste hond geen taak krijgt
- De inprentingsfase: waarom ‘zoveel mogelijk’ het verkeerde advies is
- Herfstrui bij hond en kat
Bronnen, geraadpleegd op 20.10.2026: FCI-Standard Nr. 93 Cão da Serra de Aires (Portugiesischer Schäferhund) (fci.be, Duitse versie van 30.09.2015, Engelse versie van 30.03.2009); FCI-raspagina nr. 93 (fci.be); Barroso MC et al., Occurrence of MDR1 1-delta mutation in herding dog breeds in Portugal, Frontiers in Veterinary Science 2022; Blaschikoff L et al., Genomic Variation and Population Structure of Portuguese Native Dog Breeds, Animal Genetics 2026; McMillan KM et al., Scientific Reports 2024 (ras daarin niet geanalyseerd).
De links naar onze boeken zijn affiliate-links. Als je via deze links koopt, steun je ons zonder extra kosten voor jou.
