Veel mensen hebben hetzelfde beeld voor ogen als ze een tweede kat nemen: twee dieren die tegen elkaar aan op de bank liggen en elkaars oren wassen. Dan komt de dag waarop de nieuwe kat uit de doos stapt, de eerste haar rug bolt als een Halloweensticker en drie dagen onder het bed verdwijnt. Beide zijn echt. Het verschil zit in de keuze van de kat en de eerste twee weken. Wie die overhaast, merkt daar vaak maandenlang de gevolgen van.
Vooraf: welke kat past erbij?
Katten zijn geen roedeldieren zoals honden, maar sociale eenlingen die hun gezelschap zelf kiezen. Ze accepteren niet zomaar elke kat, maar degene die bij hen past. Dit zijn de vuistregels uit asielen en kattenopvangorganisaties:
- Leeftijd: Vergelijkbare leeftijd of hooguit een paar jaar verschil. Een kitten bij een kat van twaalf is stress voor de oude, geen gezelschap.
- Temperament: Speels bij speels, rustig bij rustig. Een zeer actieve bengaal en een rustige Britse korthaar passen vaak slecht bij elkaar.
- Geslacht: Kater en poes of twee katers werkt vaak het best, twee poezen kunnen het moeilijk hebben. Allemaal gecastreerd of gesteriliseerd, anders lukt er niets.
- Voorgeschiedenis: Een kat die al eens met andere katten heeft samengeleefd, heeft het makkelijker. Asielen weten vaak wie verdraagzaam is.
De voorbereiding
Voordat de nieuwe kat komt, krijgt ze een eigen kamer met kattenbak, voer, water, krabpaal en schuilplek. Zorg ook elders in huis voor extra voorzieningen. De regel is: het aantal katten plus één. Twee katten betekent drie kattenbakken, meerdere voerplekken, meerdere slaapplekken en verschillende hoge uitkijkplekken. Katten maken zelden ruzie om aandacht, maar bijna altijd om voorzieningen en doorgangen.
Gezondheid eerst: als een kat niet meer eet, zich duidelijk terugtrekt of afvalt, is dat geen normaal wenproces. Ga snel naar de dierenartspraktijk voordat je verdergaat.
Het plan
Dag 1 tot 3: volledig gescheiden
De nieuwe kat blijft in haar kamer, deur dicht. Ze moet eerst kunnen aankomen, eten, naar de kattenbak gaan en zich mogen verstoppen. De oude kat ruikt haar onder de deur door en weet dat er iemand is. Dat is genoeg. Je brengt tijd door met allebei, apart. De geur breng je met een schone doek van de ene kat naar de andere, niet met ongewassen handen. Laat de nieuwe vooraf door de dierenarts nakijken (vaccinatiestatus, parasieten, mogelijke infecties), was tussen de katten door je handen en houd je aan quarantaine- of hygiënevoorschriften als je dierenartspraktijk die geeft.
Dag 3 tot 7: geuren uitwisselen
Wissel dekens, kussens en speelgoed uit. Strijk met een doek over de wangen van de ene kat en leg die bij de andere. Besnuffelen beide katten de spullen en gaan ze erop zitten, dan is dat een goed teken. Blaast een kat naar de doek, geef het dan nog een paar dagen.
Week 2: een hek in de deuropening
Plaats een kinderhekje of hor in de deuropening, zodat de katten elkaar kunnen zien en ruiken, maar niet bij elkaar kunnen komen. Beide krijgen aan hun eigen kant hun lievelingseten, eerst op afstand van de deur en daarna elke dag iets dichterbij. Elkaar zien wordt gekoppeld aan eten: dat is de kern van deze methode. Blazen en grommen is normaal. Aanvallen op het hek betekenen dat de afstand groter moet.
Week 3: de eerste ontmoetingen
Kort, onder toezicht, met een speelhengel en snoepjes. Vijf minuten, daarna weer scheiden voordat de sfeer omslaat. Maak het elke dag wat langer. Katten die elkaar tijdens het spelen met de hengel negeren, zijn goed op weg. Katten die elkaar aanstaren en hun oren platleggen, hebben langer nodig.
Week 4 en daarna
Laat ze pas zonder toezicht samen als ze meerdere dagen ontspannen in dezelfde ruimte zijn geweest. Houd ze ’s nachts gescheiden tot je zeker bent. Het hele proces duurt bij sommige katten twee weken, bij andere drie maanden. De angstigste kat bepaalt het tempo.
Wat je beter niet doet
- Beide meteen samen laten om te zien wat er gebeurt. Een slechte eerste indruk is voor katten heel moeilijk te corrigeren.
- De nieuwe kat voortrekken. De oude kat heeft nu meer aandacht nodig, niet minder.
- Bij elk blazen ingrijpen. Blazen is communicatie, geen gevecht. Wordt de sfeer echter gespannener (staren, platte oren, grommen, besluipen, achtervolgen), scheid de twee dan rustig voordat het tot een aanval komt: met een kussen of deken ertussen, nooit met je handen. Daarna ga je in het plan een stap terug en ga je langzamer verder.
- Te vroeg opgeven. Drie weken blazen is geen mislukking. Drie maanden zonder vooruitgang is een reden voor een kattengedragsdeskundige.
Wanneer het echt niet past
Sommige katten willen gewoon geen tweede kat, dat komt voor. Tekenen na twee tot drie maanden: een kat markeert of gaat de andere voortdurend uit de weg. Voedselweigering, duidelijke terugtrekking en gewichtsverlies horen niet bij deze beoordeling na twee tot drie maanden, maar binnen korte tijd bij de dierenartspraktijk. Blijft het conflict ook na het dierenartsonderzoek bestaan, dan is het teruggeven van de kat aan het asiel geen nederlaag, maar verantwoordelijkheid. Goede asielen bieden dat uitdrukkelijk aan.
Als het lukt
Het moment waarop je ’s ochtends de woonkamer binnenkomt en beide katten op de bank liggen, met een poot tegen de ander zonder dat ze het doorhebben, beloont de weken met dat hek in de deur. Voor veel mensen is het ook de aanleiding voor een dubbelportret. Twee katten op één beeld kan trouwens ook met twee losse foto’s: wij brengen ze samen. Voor een dubbelportret loont een groter formaat. Op een ingelijst canvas hebben ze allebei ruimte, zonder dat er één naar de rand schuift. Bij de kattenportretten kun je daarnaast kiezen uit posters, houten lijsten en acrylglas.
Daarbij past de kattenvoerbak met naam.
Heeft je nieuwe kat nog geen naam? Onze kattennamenzoeker helpt je kiezen. Hoe oud je eerste kat in mensenjaren is, zie je in de kattenleeftijdscalculator.
Voordat de tweede kat komt, is het goed om na te denken welk type bij de eerste past. Daarover gaat ‘Welche Katze passt WIRKLICH zu dir?’, te vinden op de boekenpagina (boek in het Duits).
Lees verder
- Brits korthaar: de kat die naast je ligt: welk ras makkelijker went
- Maine Coon: het dagelijks leven met tien kilo kat: grote kat, grote rust, meestal
- Je kat fotograferen zonder stress: als uiteindelijk allebei op de foto moeten
